źródło: onet.plKilka lat temu charakterystyczne czerwone kręgi dostrzeżono na plecach Gwyneth Paltrow. Zabieg, który zostawia taką pamiątkę, staje się na Zachodzie coraz bardziej popularny. Jak przekonują terapeuci, bańki pomagają na bóle mięśni, przeziębienie i wiele innych schorzeń.
Wkrótce po przybyciu do Chin dowiedziałam się, że dotknęła mnie szczególna przypadłość: mam zablokowane qi. Mistrz, praktykujący tradycyjną medycynę chińską lekko ścisnął czubek mojego ucha, po czym poinformował mnie, że wstrzymany obieg mojego qi, czyli energii życiowej, jest po części skutkiem mojej skłonności do dzielenia włosa na czworo. Dowiedziałam się również, że doskwierają mi zastoje w wątrobie, w nie najlepszym stanie jest też moje serce. Aż do chwili postawienia tej diagnozy byłam przekonana, że cieszę się dobrym zdrowiem.
Mistrz dał mi do zrozumienia, że w moim przypadku pomocne mogą okazać się bańki. Zanim znalazłam się w Pekinie, nigdy nie słyszałam o podobnym zabiegu. W Chinach często można się natknąć na osoby, które mu się poddały: trudno przeoczyć jasnoczerwone kręgi, przypominające nieudany tatuaż lub okazałe "malinki", na odsłoniętych ramionach i karkach przechodniów (przed kilku laty sporo szumu w Stanach wywołały zdjęcia Gwyneth Paltrow, na których w wycięciu letniej sukienki można było zobaczyć rząd śladów po bańkach, biegnący w poprzek pleców).
Mimo że w Hollywood stawianie baniek, postrzegane jako łagodniejsza odmiana akupunktury, stało się w ostatnich latach modne, w Stanach przebija się do łask dość powoli. Ten dystans do nieznanej dotąd terapii jest skądinąd zrozumiały: istotą stawiania baniek jest "zasysanie" skóry i tkanki podskórnej do wnętrza niewielkich naczyń, które zostały przedtem nagrzane, zwykle za pomocą płonącego drewienka. Wysoka temperatura spalania w bańce sprawia, że przez chwilę powstaje tam podciśnienie, które, po przyłożeniu naczynia do skóry, zasysa ją na 2-3 centymetry w głąb. Stymuluje to krążenie krwi, pozwala uwolnić organizm od toksyn, zwiększa też wydajność systemu limfatycznego.
Bańki zwykle przystawiane są na plecach, można je jednak umieszczać również na szyi, udach lub biodrach. Swoich zwolenników mają naczynia plastikowe, część terapeutów dodatkowo namaszcza skórę olejem, by przemieszczać bańki z miejsca na miejsce. Niektórzy nakłuwają skórę przed postawieniem baniek, co skutkuje "wyssaniem" przez podciśnienie niewielkiej ilości krwi. Zwykle pacjentowi stawia się około tuzina baniek; cała procedura trwa od kilku do kilkunastu minut, podczas których zassana do środka naczynia skóra przybiera czerwonawy odcień: jego intensywność, twierdzą parający się tym fachowcy, świadczy o stężeniu toksyn w organizmie.
Stawianie baniek uważane jest za terapię stosunkowo bezpieczną: najgroźniejszy znany wypadek, do jakiego doszło przy okazji stosowania tej terapii, miał miejsce w ubiegłym roku na Tajwanie, gdzie pielęgniarka przypadkiem wylała na plecy piosenkarza pop szczyptę spirytusu, używanego do rozgrzewania baniek, po czym niechcący go zapaliła.
W USA stawianie baniek nie wymaga pozwolenia ani licencji, niezbędny sprzęt można zaś zakupić przez internet. W Azji praktykowane jest ono w wielu domach, można jednak poddać mu się również w klinikach, popularyzujących tradycyjną medycynę chińską. W Stanach Zjednoczonych, jak informuje Jesse MacLean, szef pionu edukacyjnego jednego ze stowarzyszeń terapeutów, godzinna sesja ze stawiającym bańki terapeutą kosztuje ok. 55 dolarów (godzinna sesja akupunktury kosztuje od 70 do 120 dolarów).
Lixing Lao, dyrektor programu badawczego poświęconego tradycyjnym chińskim metodom terapeutycznym na wydziale medycznym University of Maryland podkreśla, że jego pacjenci, którzy dowiedzieli się o stawianiu baniek, wolą tę terapię od akupunktury. Jego zdaniem, zainteresowanie tą formą leczenia w ostatnich latach rośnie. Lao osobiście zna wiele osób, które po seansie stawiania baniek uwolniły się od swoich dolegliwości lub ich stan znacząco się poprawił. Jego zdaniem, terapia ta jest szczególnie pomocna w przypadku bólów mięśni szkieletowych oraz, jak dodaje, "zakłóceń przemiany wewnętrznej objawiających się bólami żołądka, torsjami, biegunką, astmą lub kaszlem". W powszechnym przekonaniu stawianie baniek jest skuteczne w terapii wielu dolegliwości, od niepłodności, uporczywych bólów i nawracających przeziębień po zaparcia, bezsenność czy uzależnienie od narkotyków. Zdaniem niektórych terapeutów zwiększa również odporność organizmu.
Zarazem nadal brakuje solidnego, naukowego potwierdzenia dobroczynnych efektów stawiania baniek. W trakcie kwerendy, zorganizowanej w 2010 roku wspólnie przez amerykańskie i chińskie placówki badacze przeanalizowano wyniki 500 doświadczeń i testów, przeprowadzonych w warunkach klinicznych w latach 1959-2008. Jak się okazuje, stawianie baniek uważane jest za "potencjalnie pomocne" w leczeniu bólów, półpaśca i innych chorób zakaźnych, konieczne są jednak dalsze badania. Amerykańskie Towarzystwo Walki z Rakiem (ACS) na swojej stronie internetowej przestrzega, że nie posiada "potwierdzonych naukowo dowodów" na korzyści wynikające ze stawiania baniek, zaś informacje o uwieńczonych powodzeniem przypadkach tego rodzaju terapii "mają w większości charakter anegdotyczny".
Dla przybyszów z Zachodu trafiających do Chin tradycyjne techniki lecznicze w rodzaju baniek stanowią już coś w rodzaju atrakcji turystycznych. Organizatorzy niektórych wycieczek włączyli do swojego programu, obok zwyczajowego rzutu oka na Zakazane Miasto i Wielki Mur, poranne wykłady o zaletach medycyny chińskiej połączone z wizytami w wybranych klinikach. David Zhang, menedżer Joyful Bliss Massage Center w sercu Pekinu wspomina, że gdy już uda mu się wyjaśnić gościom, na czym polega stawianie baniek, ich obawy słabną. – Potem próbują tego na własnej skórze – rozpromienia się – i są zachwyceni!
A czy mnie się to spodoba? Zdecydowałam się na wizytę w jednym z renomowanych ośrodków praktykujących tradycyjną medycynę chińską. Oferta kojarzy się bardziej ze spa niż z ośrodkiem zdrowia: zaczęliśmy od masażu tuina, który niewiele ma wspólnego z masowaniem namaszczonej olejkami skóry – więcej z uciskaniem i ugniataniem wybranych punktów na całym ciele. Czułam się jednak po tym całkiem nieźle, a podczas godzinnej sesji zapadłam niemal w półdrzemkę.
Po masażu przyszedł czas na bańki. Położyłam się na brzuchu, z odsłoniętymi plecami, i zanim zdążyłam się poczuć nieswojo, poczułam lekki ucisk na plecach – w jednym, a później w kilkunastu kolejnych miejscach. Pielęgniarka okryła mnie rozgrzanym kocem i po raz drugi tego dnia niemal przysnęłam na leżance. Zasysana skóra lekko mnie szczypała, w żadnym razie jednak nie było to doznanie bolesne.
Bańki zostały ze mnie zdjęte po dziesięciu minutach. Na moich plecach widniało 14 różowych i czerwonych kręgów. Czułam się wypoczęta i zrelaksowana: czy jednak zawdzięczałam to masażowi, czy bańkom? Wieczorem doświadczyłam lekkich zawrotów głowy – w połączeniu z pieczeniem pleców przypominało to doznania po dniu spędzonym w pełnym słońcu. Po kilku dniach różowe kręgi wyblakły i znikły; jeszcze przez chwilę dokuczało mi swędzenie.
Z całą pewnością nie udało mi się uwolnić od jednego: skłonności do dzielenia włosa na czworo. I z pewnością nigdy nie dowiem się, na ile chorób nie zapadłam dzięki bańkom.
Po przeczytaniu tego artykułu zdziwiło mnie w jakiej nieświadomości żyłam do tej pory. Dotąd, obserwując barbarzyński rytuał stawiania baniek przez moją babcię, przekonana byłam, że to typowy przejaw medycyny ludowej, nie związanej zbytnio z tą, która praktykowana jest na Dalekim Wschodzie. Rytuał ten podobno pomaga na wszelkiego rodzaju dolegliwości, a przede wszystkim na choroby typu grypa, angina czy przeziębienie. Nigdy się temu nie poddałam, za dużo się napatrzyłam i chociaż nie należę do zwolenniczek leków (ból głowy wolę przeczekać niż wziąć coś przeciwbólowego) to jednak tego typu eksperymenty omijam jeszcze większym łukiem. A jak u was? Czy też była to znana praktyka w waszej rodzinie? Poddaliście się temu? Jak wrażenia i czy pomogło? Wiele razy byłam namawiana jednak odkryłam, że jeżówka purpurowa pomaga mi pozbyć się przeziębienia w ciągu 24 godzin bez naruszania powłok skórnych
