Skocz do zawarto軼i




Zdj璚ie

10 planeta uk豉du s這necznego


  • Zaloguj si, aby doda odpowied
Brak odpowiedzi do tego tematu

#1

mimi.
  • Post闚: 163
  • Tematów: 27
  • P貫:M篹czyzna
Reputacja neutralna
Reputacja

Napisano

Do niedawna ka盥e dziecko uczy這 si w podstaw闚ce, 瞠 Uk豉d S這neczny liczy dziewi耩 planet
Ile mamy planet? Na to pytanie nie potrafi odpowiedzie nawet najwi瘯si astronomowie.


Mamy dziesi徠 planet – krzycza造 w zesz造m tygodniu czo堯wki gazet ca貫go 鈍iata. Szum ten wzi掖 si po cz窷ci z braku lepszych temat闚. Ale z drugiej strony, informacja o tym, 瞠 kolejny kawa貫k wiedzy wynoszonej ze szko造 podstawowej traci aktualno嗆, brzmi bardzo atrakcyjnie. Do niedawna ka盥e dziecko uczy這 si w podstaw闚ce, 瞠 Uk豉d S這neczny liczy dziewi耩 planet. Teraz, za spraw odkrycia kolejnej, podr璚zniki trzeba poprawi.

O odleg造m globie, znanym pod ma這 poetyck nazw 2003 UB313, wiemy niewiele. Astronomowie go 郵edz帷y przypominaj detektywa szukaj帷ego mikroskopijnych 郵ad闚 zbrodni. Trzech uczonych – Michael Brown z California Institute of Technology, David Rabinowitz z Yale i Chad Trujillo z Obserwatorium Gemini – w bia貫j kropce sfotografowanej dwa lata temu, w鈔鏚 wielu innych bia造ch kropek, dostrzeg這 nowy obiekt kosmiczny. Po serii pomiar闚 sprowadzaj帷ych si do por闚nywania zdj耩 robionych w r騜nym czasie uda這 im si okre郵i, 瞠 odleg造 glob jest troch wi瘯szy od Plutona, ale mniejszy od Ksi篹yca. Porusza si po bardzo wyd逝穎nej orbicie. W najdalszym jej punkcie dzieli go od S這鎍a 97 jednostek astronomicznych (j.a. to 鈔ednia odleg這嗆 Ziemi od S這鎍a, ok. 150 mln km), a w najbli窺zym tylko 37. Tak wi璚 znaczn cz窷 roku, trwaj帷ego w przypadku UB313 a 557 ziemskich lat, glob przebywa wewn徠rz orbity Plutona.

Zesp馧 naukowc闚 pod wodz Michaela Browna specjalizuje si w takich odleg造ch obiektach. Na koncie maj kilka innych podobnych osi庵ni耩. Odnajdowane przez nich globy by造 znacznie mniejsze od Plutona. Takich obserwacji w ostatnich latach dokonano tak wiele, 瞠 nikt si nimi nie ekscytuje. Lecz dziesi徠a planeta to ju sensacja. Paradoksalnie odkrycie Browna mo瞠 sprawi, 瞠 liczba planet zostanie zmniejszona do o鄉iu, gdy od mniej wi璚ej 15 lat cz窷 astronom闚 coraz g這郾iej m闚i, 瞠 Pluton nie zas逝guje na miano planety. Twierdz, 瞠 obiekt odkryty w 1930 roku na rubie瘸ch Uk豉du S這necznego za bardzo odbiega od pozosta造ch planet, by m鏬 nosi to miano. Jest przede wszystkim malutki – ma oko這 2300 km 鈔ednicy, czyli du穎 mniej od ziemskiego ksi篹yca, nie m闚i帷 ju o ksi篹ycach obiegaj帷ych Saturna czy Jowisza. Ponadto porusza si po bardzo wyd逝穎nej orbicie, podobnie zreszt jak UB313. W pewnym momencie orbita Plutona zahacza wr璚z o orbit Neptuna. Inne planety nie wchodz sobie w drog, a nadto wszystkie poruszaj si wok馧 S這鎍a niemal po kole.

Odleg造 glob odkryty przez zesp馧 Browna jest r闚nie dziwny jak Pluton. Dlatego Brown nie upiera si, by jego obiekt nazwa planet. M闚i jedynie skromnie, 瞠 „skoro Plutona tak nazywamy, to i nasze odkrycie powinno zyska to miano”.

Przywi您anie do Plutona jako planety si璕a XIX wieku, kiedy nasz pogl康 na Uk豉d S這neczny by bardzo prosty. Znano wtedy osiem planet i bez trudu odr騜niano je od znacznie mniejszych obiekt闚 – asteroid. S豉ba jako嗆 teleskop闚 i brak urz康ze rejestruj帷ych obrazy nie pozwala造 nic wi璚ej dostrzec. Ale nawet XIX-wieczni astronomowie 篡li w niepewno軼i, czy Uk豉d S這neczny ko鎍zy si na Neptunie, bo odkryto go nie przez lunet, lecz metodami matematycznymi. W 1846 roku francuski astronom Urbain Le Verrier obliczy, 瞠 nieregularny ruch Saturna i Urana po ich orbitach mo積a wyt逝maczy jedynie przyci庵aniem grawitacyjnym du瞠j planety. Astronomowie zacz瘭i obserwowa niebo w miejscu wskazanym przez Verriera i rzeczywi軼ie odkryli now planet. Po kilku miesi帷ach dyskusji, jak j nazwa i kto by pierwszy, wreszcie w grudniu 1846 roku uzgodniono nazw Neptun. Metody matematyczne w astronomii zyska造 ogromne uznanie. W XX wiek astronomowie wkroczyli z o鄉ioma planetami i niepewno軼i co do orbity Neptuna, bo jej zaburzenia wskazywa造 na to, 瞠 poza odkrytym niedawno globem istnieje jeszcze jaka planeta. Nazwano j Planet X i usilnie wyszukiwano na niebie. W 1930 roku Amerykanin Clyde Tombaugh dostrzeg na niebosk這nie odleg陰 plamk. Nazwa j Pluton. Dok豉dne obserwacje zaowocowa造 odkryciem ksi篹yca odleg貫j planety (nazwanego Charonem) i wnioskiem, 瞠 Pluton z pewno軼i nie jest Planet X, bo jest zbyt ma造 i lekki, aby zaburza orbit Neptuna.
www.onet.pl
  • 0



U篡tkownicy przegl康aj帷y ten temat: 1

0 u篡tkownik闚, 1 go軼i oraz 0 u篡tkownik闚 anonimowych

stat4u