Skocz do zawartości





Zdjęcie

Kanianka – roślina posługująca się węchem.

kanianka węch ciekawostki

  • Zaloguj się, aby dodać odpowiedź
4 odpowiedzi w tym temacie

#1

D.K.

    Semper invicta

  • Postów: 1781
  • Tematów: 1274
  • Płeć:Kobieta
  • Artykułów: 15
Reputacja znakomita
Reputacja

Napisano

*
Popularny

Opowieści o roślinach mających zmysł węchu lub jakikolwiek inny zmysł traktowane są zazwyczaj jako science-fiction. Tymczasem rzeczywistość potrafi być bardziej zaskakująca niż to sobie można wyobrazić. Spora część roślin potrafi korzystać z „umiejętności”, które w świecie zwierząt noszą nazwy zmysłów – wzroku, smaku, czy równowagi. Dziś jednak skupimy się na dosyć niecodziennej roślinie pasożytniczej, która potrafi wywęszyć sobie najlepszego dla siebie żywiciela.


kanianka1.jpg
źródło: Wikipedia

Kanianka (Cuscuta oraz wiele innych jej gatunków) to pasożytnicze pnącza uważane za niezwykle agresywne i szkodliwe chwasty, tworzące kłębowisko łodyg przypominające nieco makaron spaghetti. Gdy natrafią na żywiciela, owijają się wokół niego, po czym wbijają w jego wiązki przewodzące specyficzne wyrostki ssące i w ten sposób czerpią dla siebie substancje odżywcze. Przeważająca większość gatunków kanianki to pasożyty całkowite, co oznacza, że całe pożywienie czerpią z organizmu żywiciela, nie prowadzą fotosyntezy, nie mają korzeni, a nawet nie wytwarzają chlorofilu (nie są więc zielone)... bo nie jest im do niczego potrzebny.
 

 
Jej wytępienie jest niezwykle trudne z racji tego, że nie ma sposobu na zniszczenie pasożyta bez uszkadzania żywiciela – należy zlikwidować całą uprawę, a i tak nie gwarantuje to sukcesu, gdyż nasiona kanianki są bardzo odporne na warunki zewnętrzne. Niejednokrotnie bywało tak, że ludzie wypalali całe pole uprawne do gołej gleby, po odczekaniu roku zasiewali od nowa i razem z pędami roślin uprawnych startowały całe kłęby kanianki.
Z pewnością wielu z Was miało do czynienia z kanianką, która nosi szereg lokalnych określeń znakomicie odzwierciedlających jej cechy - sznurowadła wiedźmy, albo wampirze wino. Prawda, że uroczo?


kanianka2.jpg
źródło: Wikipedia

Cechą charakterystyczną właściwie każdego gatunku kanianki jest zdolność do podczepienia się pod praktycznie dowolną roślinę i wykorzystanie jej w charakterze żywiciela, ale jednocześnie traktowanie jednego, wybranego gatunku, jako ulubionego. Przykładowo spotykana w Polsce kanianka pospolita (Cuscuta europaea) chętnie atakuje pokrzywę, chmiel, koniczynę, ziemniaki i wierzbę, ale zadowoli się właściwie dowolną rośliną – natomiast jej największym przysmakiem jest lucerna siewna. Kanianka wyrastająca w otoczeniu wielu różnych roślin potrafi namierzyć swój ulubiony gatunek i przedostać się do niego omijając wiele innych roślin znajdujących się bliżej. Do niedawna biolodzy uważali, że pasożyt wykrywa położenie najbliższego żywiciela wykrywając parowanie wody z nadziemnych części okolicznych roślin, ale badania przeprowadzone w 2008 roku przez prof. Consuelo de Moraes z Pennsylvania State University wykazały, że kanianka posługuje się czymś, co w świecie zwierzęcym zostałoby jednoznacznie zaklasyfikowane jako węch.  Badana kanianka (Cuscuta pentagona), której ulubionym żywicielem są łodygi pomidora potrafi po prostu zlokalizować go po zapachu i udać się w jego stronę omijając inne rośliny.


kanianka3.JPG
Drzewo zaatakowane przez kaniankę.
źródło: Wikipedia

 
Kanianka potrafi węszyć.
 
Doświadczenie przeprowadzone przez de Moraes polegało na umieszczeniu sadzonki pszenicy w niewielkiej odległości od kanianki. Pędy kanianki w niedługim czasie skierowały się w stronę pszenicy owijając się wokół jej łodygi i wpuszczając wyrostki ssące do jej wnętrza. Drugim etapem doświadczenia było powtórzenie od nowa pierwszej jego części, ale tym razem po drugiej stronie kanianki dodano sadzonkę pomidora. Pasożyt zupełnie zlekceważył pszenicę i podążył w drugą stronę, celując bezpośrednio w pomidora. Identyczny rezultat dało kolejne doświadczenie, w którym zamiast sadzonek wykorzystano jedynie aromaty pszenicy oraz pomidora – w tym przypadku kanianka również zainteresowała się wyłącznie pomidorem.
 

Paradoksalnie wynik badań prof. de Moraes daje pewne (niewielkie wprawdzie) powody do optymizmu. Istnieją bowiem poszlaki wskazujące na to, że aromat wydzielany przez niektóre rośliny działa na kaniankę odpychająco – jeśli badania pozwolą uzyskać jednoznaczne potwierdzenie tej hipotezy, to być może uda się stworzyć skuteczny środek pozwalający na wyeliminowanie kanianki z zaatakowanych obszarów bez niszczenia całych upraw.

 

D.K., opracowanie własne


  • 12



#2

Napatencie
  • Postów: 28
  • Tematów: 3
Reputacja Nieszczególna
Reputacja

Napisano

Rośliny nie mają nosa i nie potrafią węszyć . Dzięki manipulacji nawet zwierzęta potrafią przedstawiać wykwintne sztuczki które rozweselają całą publiczność . 


  • -4

#3

Anunnaki
  • Postów: 490
  • Tematów: 9
Reputacja zadowalająca
Reputacja

Napisano

teraz się poważnie zastanawiam czy krojąc marchewkę jej nie zabijam,sam prowadziłem eksperymenty z sadzonkami pomidorów i ogórków i stwierdziłem że lepiej im się rośnie jeśli jest w jednej skrzynce kilka sadzonek niż jedna w małej doniczce,ta doniczkowa rosła "ospale" choć owocowała całkiem dobrze to jednak te w skrzynce rosły zdecydowanie lepiej,eksperyment z bazylią nie udał się bo  rosła w doniczce w kuchni,przesadzona na balkon do skrzynki zwiędła mimo podlewania może nie podobało jej się towarzystwo innych roślin,czy też  sadzonki pomidorów i ogórków wypuściły do ziemi jakiegos parcha i zabiło bazylię? zaciekawiony pierwszymi wrażeniami z doświadczenia zrobiłem drugi eksperyment z oknem - jedna skrzynka z bratkami w pokoju na parapecie,druga na parapecie za oknem,te za oknem rosły prosto a w te w pokoju rosły  krzywo kierując się w stronę okna.

 

czy rośliny mają węch? mają coś więcej ale najciekawsze są słoneczniki albo inne o dużym kwiatostanie co "obracały" się w stronę słońca


Użytkownik Anunnaki edytował ten post 29.05.2017 - 19:10

  • 1

#4

skittles
  • Postów: 1323
  • Tematów: 8
  • Płeć:Mężczyzna
Reputacja znakomita
Reputacja

Napisano

Fototropizm to podstawa egzystencji roślin i towarzyszy im przez całe życie, dlatego te rosnące na oknie są krzywe. Gdyby nie on, zginęłyby niedługo po wykiełkowaniu.

 

 

eksperymenty z sadzonkami pomidorów i ogórków i stwierdziłem że lepiej im się rośnie jeśli jest w jednej skrzynce kilka sadzonek niż jedna w małej doniczce,ta doniczkowa rosła "ospale" choć owocowała całkiem dobrze to jednak te w skrzynce rosły zdecydowanie lepiej,eksperyment z bazylią nie udał się bo  rosła w doniczce w kuchni,przesadzona na balkon do skrzynki zwiędła mimo podlewania może nie podobało jej się towarzystwo innych roślin,czy też  sadzonki pomidorów i ogórków wypuściły do ziemi jakiegos parcha i zabiło bazylię?

 

Rośliny mają wiele mechanizmów przetrwania. Z reguły lepiej im się rośnie w towarzystwie własnego gatunku, ze względu na tzw. oddziaływanie allelopatyczne innych roślin. W skrócie jest to oddziaływanie antagonistyczne o różnej genezie. Czyli np. roślina A produkuje jakiś związek, który nie pasuje roślinie B, przez co rośnie ona słabiej. Może chodzić również o konkurencję o światło, substrat, wodę itd...

 

Co ciekawe niektóre rośliny oddziałują pozytywnie na inne. Przykładowo Jodła pospolita wykazuje oddziaływanie allelopatyczne względem... własnego potomstwa. Nie do końca wiadomo dlaczego i na jakiej zasadzie to działa. Wykazano jednak, że siewki jodeł dobrze rosną w towarzystwie starszych świerków. Pełno jest takich ciekawych zależności, a w środowisku naturalnym swoje dokładają też grzyby mikoryzowe, wspomagające wzrost, a niekiedy specyficzne dla danego gatunku.


  • 0



#5

Anunnaki
  • Postów: 490
  • Tematów: 9
Reputacja zadowalająca
Reputacja

Napisano

teraz należy się zastanowić czy marchewka słyszy albo widzi/czuje jak ją kroimy czy drzewo czuje gdy je drwal ścina.

 

innym ciekawym pasożytem jest nam dobrze znana jemioła ale nie zabija drzewa...kanianka  z powodzeniem zniszczy całe uprawy i szanse na wytępienie są również małe potrafi odrosnąć nawet z niewielkiego kawałka pędu..jeśli komuś zaatakowała uprawy to nie może zrobić zbyt wiele,jak wleje roundup to zniszczy przy okazji potrzebne rośliny,jak wypali to odrośnie z nasion czyli praktycznie nie ma ratunku,trzeba by wywieźć kawał ziemi z miejsca uprawy gdzie był ten chwast


  • 0




Inne tematy z jednym lub większą liczbą słów kluczowych: kanianka, węch, ciekawostki

Użytkownicy przeglądający ten temat: 0

0 użytkowników, 0 gości oraz 0 użytkowników anonimowych

stat4u